CHRZCIELNICA

CHRZCIELNICA

naczynie z kamienia, metalu lub drewna, w którym przechowuje się wodę do chrztu, jest ona symbolem odrodzenia z wody i z Ducha Świętego. Przypomina wszczepienie w Chrystusa i Jego Kościół. Zapalanie świecy chrzcielnej od paschału symbolizuje otrzymane życie nadprzyrodzone od Chrystusa.

Początkowo w świątyniach umieszczano chrzcielnice w formie sadzawek z wodą. Później były to specjalne baseny, w których zanurzano przyjmujących chrzest tzw. baptysteria. Takie baptysteria zachowały się w Poznaniu i Wiślnicy (druga połowa X wieku). Już w XI wieku w naszych pierwszych świątyniach funkcję basenu przejęła chrzcielnica.
Pierwsze romańskie chrzcielnice były wykonywane z kamienia, rzadziej z brązu, bez żadnych ozdób. Jedną z najstarszych chrzcielnic kamiennych jest romańska chrzcielnica w Starym Mieście k. Konina.
W okresie gotyku chrzcielnice kamienne kształtem przypominały kielich. Z tej grupy wyróżniają się zabytki z terenu diecezji tarnowskiej, m.in. z Czchowa (1506), Trzciany (1499), Krościenka (1493), Siemiechowa (I poł. XV wieku), Limanowej (1527).
W XV wieku upowszechniły się chrzcielnice z brązu w formie wiernie przypominającej kielich mszalny, a najciekawsze pochodzą z warsztatu krakowskiego (np. w kościele pw. św. Szczepana w Krakowie czy katedrze w Lublinie).
W okresie renesansu chrzcielnice wykonywano z kamienia, brązu, drewna, zmieniała się jedynie ich ornamentyka i zdobnictwo, co ukazują m.in. chrzcielnice z Kazimierza Dolnego, Poręby Radlnej, z Nowego Sącza czy Olkusza.
Okazałe są chrzcielnice z okresu baroku. Wyróżniają się piękną ornamentyką, często są wkomponowane w całość wnętrza świątyni. Na ich pokrywach widzimy zazwyczaj scenę chrztu Chrystusa, św. Jana Chrzciciela, Baranka itp.
Obecnie chrzcielnice, charakteryzujące się prostotą formy, ustawia się blisko ołtarza, by każdy wierzący widział to źródło wody żywej, dzięki której został przyjęty do Kościoła Chrystusowego (przez Chrzest Święty).

CHRZEST

Chrzest jest pierwszym sakramentem. Przed chrztem bowiem nie można przyjąć żadnego Sakramentu.

Chrzest jest też najpotrzebniejszym sakramentem. Kto bowiem nie przyjmie sakramentu chrztu, nie może uzyskać zbawienia według słów Pana Jezusa: „Jeśli się ktoś nie narodzi z wody i Ducha Świętego, nie może wejść do Królestwa Bożego” (J 3,5). Kościół katolicki udziela chrztu świętego, posłuszny rozkazowi Zbawiciela: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w Imię Ojca i Syna i Ducha Świętego” (Mt 28, 19).

Człowiek dorosły, który bez własnej winy nie może przyjąć chrztu, może być zbawiony; musi jednak pragnąć chrztu, a przynajmniej pragnąć spełniać we wszystkim wolę Bożą. To pragnienie połączone z doskonałym żalem za grzechy, nazywamy chrztem pragnienia.

Człowiek nieochrzczony, który poniesie śmierć męczeńską za Chrystusa, będzie również zbawiony. Tę śmierć męczeńską nazywamy chrztem krwi.

Sakramentu chrztu udzielają w sposób uroczysty biskupi i kapłani, a za ich zezwoleniem także diakoni. W nagłej potrzebie może ochrzcić każdy człowiek, nawet niechrześcijanin, musi mieć jednak zamiar czyli intencję rzeczywiście ochrzcić, czyli spełnić to, co spełnia Kościół udzielając chrztu świętego.

Do chrztu uroczystego, którego udziela biskup, kapłan lub diakon, używa się wody zwykłej, którą poświęca się przed samym chrztem (lub wody chrzcielnej, poświęconej w Wigilię Paschalną). W razie nagłego wypadku można użyć zwykłej nie poświęconej wody.

CHRZEST W ZAGROŻENIU ŻYCIA DZIECKA BEZ UDZIAŁU KAPŁANA
W przypadku nagłego pogorszenia stanu zdrowia dziecka i zagrożenia życia należy niezwłocznie je ochrzcić. Może to uczynić każda osoba, jeśli ma taką intencję. Należy wówczas niewielką ilością czystej, bieżącej wody polać na główkę dziecka i wypowiedzieć słowa:

(np. Józefie, Anno…)  JA CIEBIE CHRZCZĘ W IMIĘ OJCA I SYNA I DUCHA ŚWIĘTEGO.

Chrzest daje łaskę uświęcającą, a tym samym gładzi grzech pierworodny, u dorosłych zaś także wszystkie grzechy przed chrztem popełnione; odpuszcza również całą karę za popełnione przed chrztem grzechy, tak doczesną jak i wieczną. Dlatego słusznie nazywamy chrzest, Sakramentem Odrodzenia w Chrystusie. Przez chrzest stajemy się członkami Kościoła Chrystusowego i możemy korzystać ze wszystkich łask, jakie Pan Jezus zostawił w Kościele, a które są nam potrzebne do uświęcenia się. Chrzest wyciska wreszcie na duszy ludzkiej znak czyli znamię. Dlatego chrzest można przyjąć tylko raz w życiu.

Chrzest może przyjąć każdy nieochrzczony, tak niemowlę, jak i dorosły człowiek. Człowiek dorosły musi pragnąć przyjąć ten Sakrament, poznać główne prawdy wiary Chrystusowej i uwierzyć w te prawdy, a także wzbudzić żal za grzechy przed chrztem popełnione.

Przy chrzcie otrzymujemy imię Świętego, który ma być nam w życiu wzorem i patronem.

Rodzicami chrzestnymi mogą być tylko praktykujący katolicy, którzy przyjęli sakrament bierzmowania. Mają oni wraz z rodzicami naturalnymi dbać o katolickie wychowanie swego chrześniaka, mogą także być świadkami przy bierzmowaniu.

Obrzędy chrztu mogą się odbywać w czasie Mszy świętej, podczas której rodzice i chrzestni powinni przystąpić do Komunii świętej albo poza Mszą świętą.

W obrzędach chrztu powinna uczestniczyć cała rodzina dziecka.

Gdy dziecko dojdzie do używania rozumu, powinno sumiennie wykonywać obietnice, złożone w jego imieniu przez rodziców chrzestnych. Pożyteczną rzeczą jest ponawiać obietnice, złożone przy chrzcie, szczególnie przy bierzmowaniu, pierwszej Komunii świętej i w Wigilię Wielkanocną.