KIELICH

KIELICH

– gr. poterion, łac. calix – naczynie liturgiczne, w którym w czasie Mszy św. składa się wino do konsekracji –

Spotykamy różne jego formy: scyphus – niewielkie naczynie, zazwyczaj z uchwytami, z którego wierni przyjmowali komunię pod postacią wina; calix sanctus ( Ordo Rom 4,40) – kielich mszalny ołtarzowy (calic maior); gemelliones (ordo Rom 1,115) – maleńkie naczynia do komunii wiernych (nalewano do nich wino z scyphus). Zanik komunii pod dwiema postaciami sprawił rozwój formy kielicha mszalnego oraz jego bogate zdobnictwo.
Antyczni chrześcijanie stosowali kielichy ze szkła, za czasów Augustyna wytwarzano je z materiałów szlachetnych, co stało się reguła. Jakość naczyń świadomości, wielkości sprawowanej tajemnicy, w której są używane.

Prawo liturgiczne precyzuje: także kielich mszalny powinien być wykonany z materiału szlachetnego, a czasza od wnętrza pozłocona. Mogą to być materiały trwałe i takie, które w powszechnym przekonaniu są materiałami szlachetnymi, np. z kości słoniowej lub z jakiegoś twardego drewna. Pierwszeństwo należy zawsze przyznawać tworzywom, które się łatwo nie łamią ani nie ulegają zniszczeniu. Kielich jest przeznaczony do przechowywania Krwi Pańskiej, dlatego też jego czasza musi być wykonana z takiego materiału, który nie wchłania płynów.
Kielich w czasie przygotowania darów zostaje napełniony winem i odrobiną wody i w modlitwie błagalnej ofiarowany Bogu, aby ten dar winnego krzewu i pracy rąk człowieka stał się dla nas napojem duchowym. W czasie Modlitwy Eucharystycznej kapłan wypowiada słowa konsekracji wina i unosi kielich nad ołtarzem, aby wierni adorowali w chwili ciszy postać Najświętszej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa. To jest ten szczególny moment naszej adoracji, gdzie ważna staje się modlitwa serca, a nie warg oraz wzrok skupiony na kielichu, który nas przybliża do samego Boga. Na zakończenie zaś Modlitwy Eucharystycznej celebrans wypowiada słowa modlitwy pochwalnej, że wszystko dokonuje się przez Chrystusa, z Chrystusem i w Chrystusie, i podnosi wysoko patenę z Ciałem Pańskim i kielich z Krwią Pańską. W jedności z tą modlitwą i w duchu uwielbienia odpowiemy AMEN, jako znak naszego wyznania wiary w obecnego pośród nas Boga, ukrytego pod postaciami eucharystycznymi. Po raz ostatni zostanie nam ukazany kielich z Krwią Pańską w obrzędach komunii, kiedy usłyszymy słowa modlitwy: Oto Baranek Boży, który gładzi grzechy świata, błogosławieni, którzy zostali wezwani na Jego ucztę.

W czasie liturgii kielich mszalny zaopatrzony jest w tzw. bieliznę kielichową, którą stanowią: puryfikaterz, palka oraz korporał.