KOLOSEUM

KOLOSEUM

Koloseum jest charakterystyczną budowlą z okresu największej świetności epoki rzymskiej. Budowa tego amfiteatru o olbrzymich wymiarach, którego pozostałości do dziś pozwalają podziwiać jego antyczną majestatyczność rozpoczęta została przez Wespazjana w 72 roku n.e. Ukończył ją w roku 80 jego syn – Tytus.

Przy budowie zatrudniano głównie więźniów żydowskich, których sporo zamieszkiwało Rzym w owych czasach. Olbrzymia budowla nosiła miano Amfiteatru Flawiusza, jednak ze względu na to, że położona była w pobliżu Kolosa Nerona, potocznie zwano ją Koloseum.

Można powiedzieć, że nie istnieje karta w historii, która nie byłaby mniej lub bardziej bezpośrednio związana z Koloseum, które stało się symbolem miasta. Już w VII wieku Będą głosił, że „Dopóki stoi Koloseum, stać będzie także Rzym, kiedy Koloseum przestanie istnieć, przestanie istnieć także Rzym, a z końcem Rzymu nastąpi koniec świata.”

Po napaści Normanów z klasycznego i antycznego Rzymu nie pozostało prawie nic oprócz szkieletów. Także Koloseum przez wiele lat stało opustoszałe i zniszczone, stanowiąc kopalnię materiału do budowy dla prawie całego miasta. Dopiero Benedykt XIV postanowi ratować to, co zostało ze starego amfiteatru i uświęcił go, odprawiając w nim Drogę Krzyżową i umieścił w centrum Koloseum Krzyż.

Później został on stamtąd usunięty i przywrócono go dopiero w 1926 roku stawiając go w tym samym miejscu. Dla chrześcijan Koloseum jest miejscem, z którym historia związała imiona tysięcy męczenników, którzy oddali życie w imię wiary chrześcijańskiej na oczach żądnych krwi widzów.

Najbardziej atrakcyjnymi widowiskami Rzymian były igrzyska w Cyrku – ludi circenes, powstałe w ostatnich czasach Republiki i mające na celu wzmocnienie ducha walki, które pozwalało prostym Rzymianom czuć się panami świata i decydować o życiu lub śmierci. Właśnie te igrzyska stanowiły początek zawodu gladiatorów, których szkolono do walki i zabijania się wzajemnie na arenie dla uciechy widowni. Do okropności tych przedstawień przyczyniały się również lwy, tygrysy, czasami słonie uważane przez Rzymian za dzikie bestie, które nie tylko mordowały, ale również same były mordowane.

Według świadectwa Diona Kasjusza, podczas stu dni, poświęconych uczczeniu budowli zabito 900 zwierząt.

Po skończonym polowaniu na dzikie bestie, arenę często wypełniano wodą i staczano bitwy morskie.

Wielki Imperator Konstantyn oraz jego następcy chcieli położyć kres okrutnym walkom gladiatorów, jednak Rzymianie nie chcieli zrezygnować z igrzysk, do których byli przywiązani.

Igrzyska zakończono dopiero w V wieku, kiedy to mnich Telemach zwrócił się do ludu zaklinając, aby zaniechał tego okrutnego zwyczaju. Z tłumu podniosły się jednak protesty i intruz został ukamienowany.

Koloseum w formie elipsy posiadało 187 m w najdłuższym diametrze i 155 w najkrótszym. Na zewnątrz znajdowały się trzy rzędy łuków złożonych, każdy osobno z kolumn doryckich, jońskich i korynckich. Czwarty rząd ozdobiony był pilastrami korynckimi. Elipsa, składająca się z 80 łuków, stanowiła wewnętrzny obwód. Cztery łuki odpowiadające czterem promieniom, prowadziły ku wielkiemu korytarzowi, otaczającemu całość budowli.

Pośrodku jednego ze skrzydeł podium, zwanego suggestum, znajdował się tron imperatora, resztę podium zajmowali Senatorzy i rodzina imperatorska. Następowały po nich miejsca dla rycerzy, trybunów cywilnych i wojskowych. Żonaci posiadali własne miejsca, specjalne należały także do młodych w towarzystwie opiekunów, dla rodzin ze służbą, dla plebsu.

Koloseum nie miało dachu, ale w czasie deszczu i burzy było przykrywane olbrzymim płótnem przez marynarzy floty morskiej z Rawenny i Capo Mileno. Obydwie te załogi brały udział w bitwie morskiej, która często odbywała się w Amfiteatrze.

Źródła:

– Ilustrowana Historia Świata tom III „Rzym i cywilizacja klasyczna na Zachodzie”, J. M. Roberts, z angielskiego przełożył Marcin Stopa, wyd. Świat Książki, Warszawa 1999 r.

– Roma e il Vaticano, wyd. Editrice Lozzi – Roma, Roma 1990