ORGANY

ORGANY

Instrument klawiszowy, mający pierwszeństwo w liturgii Kościoła rzymskiego.

W roku 1903 ukazuje się motu proprio św. Piusa X Inter pastoralis officii sollicitudine. To pierwszy tak obszerny i całościowy dokument w historii Kościoła traktujący wyłącznie o muzyce w liturgii. Jest on owocem ruchu liturgicznego drugiej połowy XIX w., swoistym „kodeksem prawnym muzyki sakralnej”, do którego odwołują się późniejsze dokumenty.

Drugim ważnym dokumentem o muzyce kościelnej jest jedyna do dnia dzisiejszego encyklika o muzyce kościelnej – Musicae Sacrae Disciplina wydana przez papieża Piusa XII w 1955 roku. Dokument potwierdza znaczną część wcześniejszych dokumentów Stolicy Apostolskiej jednocześnie wzbogacając je o dodatkowe interpretacje i uaktualniając w oparciu o współczesne doświadczenia. W dokumencie tym warto zwrócić uwagę na rozdział opisujący w sposób syntetyczny historyczny rozwój muzyki sakralnej.

Muzyka liturgiczna, zgodnie z dokumentem Soboru Watykańskiego II z roku 1963 – Konstytucją o Liturgii Świętej Sacrosanctum Concilium „jest nieodzowną oraz integralną częścią liturgii”. We wspomnianej powyżej Konstytucji o Liturgii, muzyce liturgicznej poświęcono osobny rozdział VI. W dziesięciu punktach określono podstawowe obszary dotyczące muzyki liturgicznej, szczególnie zaś: rolę „i cel muzyki w liturgii, troskę o czynne uczestnictwo wiernych, prymat chorału gregoriańskiego, troskę o liturgiczny śpiew ludowy, miejsce „muzyki tradycyjnej” w krajach misyjnych i wreszcie szczególną rolę organów piszczałkowych.

Rada Świętej Kongregacji Obrzędów na polecenie Ojca świętego Pawła VI (w 1967 r) opracowała instrukcję Musicam Sacram, w której możemy przeczytać:

Instrumenty muzyczne mogą być bardzo pożyteczne przy sprawowaniu świętych obrzędów czy to do akompaniamentu, czy to do gry solowej. „W Kościele łacińskim należy mieć w wielkim poszanowaniu organy piszczałkowe jako tradycyjny instrument muzyczny, którego brzmienie ceremoniom kościelnym dodaje majestatu, a umysły wiernych porywa do Boga i spraw niebieskich. Inne natomiast instrumenty można dopuścić do kultu Bożego według uznania i za zgodą kompetentnej władzy terytorialnej, Jeżeli nadają się albo mogą być przystosowane do użytku sakralnego, jeżeli odpowiadają godności świątyni i rzeczywiście przyczyniają się do zbudowania wiernych” (KL 120).